Blogs
Beyond the Transaction: Every Transaction Has a Story
Paylaş

Evin Hesap Uzmanı Kadın – Yasemin Bedir

MasterCard, çalışan kadınların ekonomik yaşama aktif katılımını artırmak üzere     “Evin Hesap Uzmanı Kadın” projesini SGK ve TurkishWIN ile hayata geçirdi. Eğitim projesinin birinci fazı, kadınlara sigortalılık haklarının yanında finansal okuryazarlık bilinci kazandırma hedefiyle tamamlandı. Projenin mimarlarından MasterCard Türkiye Müdürü Yasemin Bedir ile “Evin Hesap Uzmanı Kadın”ın hikayesini konuştuk.

MasterCard+Turkiye+Muduru+Yasemin+Bedir

Projenin ortaya çıkmasında finansal okuryazarlığın küresel olarak büyüyen bir ihtiyaç olduğu aşikar…Düşük seviyede finansal erişimin global ekonomiye etkisi hakkında görüşlerinizi alarak sohbetimize başlamak isteriz.

Teşekkür ederim. Son derece doğru bir noktadan ele aldınız. Araştırmalar dünyada bugün 2,5 milyar insan finans hizmetlerinden faydalanmadığını, dünya nüfusunun ise yarısından fazlasının mevduat hesabı, kredi kartı, yatırım hesabı gibi finansal hizmetleri kullanmadığını işaret ediyor. Daha da ilginç olan kısmı ise bunların büyük kısmı kadın ve genç insanlar. Birçoğu meslek sahibi ve kentlerde yaşıyor. Çoğu gelişmekte olan ülkelerde… Sadece gelişen değil, ABD ya da Avrupa gibi gelişmiş pazarlarda da milyonlarca insan finans hizmetlerinin dışında. Örneğin, Batı Avrupa’da banka hesabı olmayan 93 milyon kişi yaşıyor. Dünyada her yıl 16 trilyon dolar nakit, kayıt dışı ekonomide dönüyor. Dünyadaki tüm alışverişlerin %85’i halen nakitle yapılıyor. Nakdin gizli maliyeti ülkelerin GSYİH’lerinde %0,5-1,5 arası oranda verimsizlik yaratıyor.

 

Türkiye’de finansal erişim konusunda hangi seviyede ?

Global ihtiyaca paralel olarak Türkiye’de de 20 milyon insanın, bir başka deyişle yetişkin nüfusun %40’ının banka hesabı yok. Hem dünyadan hem de Türkiye’den bu rakamları gördüğümüzde harekete geçmemiz gerektiğine inanıyoruz. Vatandaşların finansal sisteme dâhil olması, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde uzun vadeli ve sürdürülebilir büyümeye de öncülük ediyor. Finansal sisteme erişim ile refah seviyesi yüksek bir orta sınıf oluşuyor. Bireyler için eşit girişimcilik fırsatları doğuyor. Sosyal ve ekonomik hareketlilik sağlanıyor. Gelir dağılımı daha eşit hale geliyor.

 

Bizim gibi gelişmekte olan bir toplumda finansal okuryazarlık ihtiyacı ne durumda?

Toplumumuzun yarısının finansal danışmanlığa ihtiyacı var. Dünya Bankası verilerine göre 15 yaş üstü nüfusumuzun sadece %57’sinin bir banka hesabı var. %23’ü tasarruf yapabiliyor ve sadece %49’u bütçesi çerçevesinde masraflarını kontrol edebiliyor. Araştırmalarımıza göre çalışan kadınlar arasında hiç tasarruf yapmayanların oranı %78. Acil durumlarda tasarruf yapanlar %13 oranında. Bütçe planlaması yapmayanlar %80, yatırım araçları hakkında bilgisi olmayanlar %82. Bu kadınların %65’i gelir gider yönetimi yaparken zorlandığını itiraf ediyor. Bu rakamlara rağmen finansal bilginin ev ekonomisine katkısına inananların oranı %85. Kadınların sosyal ve ekonomik gelişimine yönelik projelerin sadece kadınlara değil, toplumun tüm katmanlarına nüfuz ederek daha geniş bir kitlede olumlu farklar yarattığını biliyoruz.

 

MasterCard böyle bir projeyle nasıl buluştu? MasterCard’ın global sosyal sorumluluk deneyimi nasıl fark yarattı?

MasterCard’ın hedefi, faaliyette bulunduğu her ülkede sağlıklı ve sürdürülebilir büyüyen ekonomik ortamın yaratılmasına katkı sağlamak. Birçok yerel yönetimle iş birliği içinde finansal sisteme erişimi kolaylaştıracak ve artıracak projeler geliştiriyoruz. Böylece sosyal ödemeleri daha hızlı erişilebilir hale getiriyoruz. Bunu da en hassas olduğumuz konumuz olan “güvenilir” bir dağıtım ağı ile sağlıyoruz. Ön ödemeli kartlarımızı ülkelerin Maliye Bakanlıklarının hizmetine sunuyoruz. Yine hükümetlerle dünyanın birçok bölgesinde elektronik ödeme çözümler geliştiriyoruz.  Var olan ürünlerimiz ve yeni çözümlerimizle sosyal yardım kartlarında elektronik resmi kimlik kartı projelerine kadar birçok projenin altyapısını kuruyoruz. Örneğin Güney Afrika’da sosyal yardım fonlarının elektronik ödemeler aracılığıyla dağıtılmasını sağladık. İki yıl öncesine kadar finansal sistemin tamamen dışında olan beş milyon Güney Afrikalı bu sosyal yardım kartları sayesinde ilk kez finansal bir araçla tanışmış oldu.

 

Evin+Hesap+Uzmani+Kadin+Fotograf+2

Evin Hesap Uzmanı Kadın’ın projesi nasıl doğdu?

Küresel olarak edindiğimiz bilgi birikimimizi kullanarak Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve TurkishWIN ile iş birliği yaptık. Ekonomiye eşit katılım sağlayabilmeleri için finansal sistemden en çok faydalanacak kadınlarımıza öncelik verdik.

 

Neden öncelikli olarak kadınlara erişimi hedeflediniz?

Sürdürülebilir ekonomik gelişim için iş gücüne eşit katılım şart. Yani kadın gücünün potansiyelinin açığa çıkması artık bir zorunluluk. Kadınların sisteme erişimi, sadece ekonomide verimliği arttırmak için değil, sağlıklı, bilgili ve eğitimli bir neslin yetişmesinde başrol almalarından ötürü önem taşıyor. Aslında kadın emeğinin iş gücüne katılımı da tek başına yeterli değil. Zira kadınlarımızın mali yönden güçlendirilmesinin yanı sıra finansal sisteme erişimlerinin sağlanması ve ekonomik bilinçlerinin artması da gelişmekte olan ülkelerin sürdürülebilir büyümesini mümkün kılmak için ana gündem maddeleri arasında yer alıyor.

 

“Evin Hesap Uzmanı Kadın” projesi sahada nasıl yürütüldü? Kadınlara nasıl ulaştınız?

Projeyi 18-35 yaş arası çalışan kadınların sigortalılık hakları ve finansal okuryazarlık konusunda bilinçlenmeleri için geliştirdik. Sosyal Güvenlik Kurumu kaydı bulunan kadınlara, SGK’ nın güçlü erişim ağı sayesinde ulaştık. SGK haklarının tanıtımı ve sosyal sigorta sistemine kayıtlılık oranının artmasıyla birlikte kadınların ekonomiye aktif katılımı için finansal okuryazarlık seviyesini yükseltmeyi amaçladık. Nisan ve Mayıs aylarında 10 ili ziyaret ederek eğitimlerin ilk fazını tamamladık.

 

Eğitimin ana hatları nasıl şekillendi?

Eğitim içeriğinin ana hatları; sigortalılığın faydaları, bütçe yapmanın yararları, temel finansal kavramlar, bankacılık, kartları bilinçli kullanmak, tasarruf ve birikim bilincini geliştirme konularında oldu. Projede, finansal hizmetlere erişimi kısıtlı olan kadınların bu eğitimle beraber bilinçlenmelerini ve finansal ürünleri kullanarak ekonomide aktif rol almalarını hedefledik. Yüz yüze eğitimlerin birinci kısmının içeriğini SGK, finansal okuryazarlık konusundaki ikinci kısmı ise FODER (Finansal Okuryazarlık ve Erişim Derneği) hazırladı. İki saatlik yüz yüze eğitim içeriğinin ardından soru cevap bölümüyle kadınlar tüm merak ettiklerini uzmanlara danışabildi.

 

İlk fazın gerçekleştiği 10 ili hangi kriterlere göre belirlediniz?

SGK’lı kadınların ve SGK’lı olma adayı olan kadınların yüksek olduğu iller baz alınarak seçildi. Sırasıyla Ankara, Sakarya, Zonguldak, Manisa, Adana, Eskişehir, Kayseri, İstanbul, Bursa ve Antalya’yı ziyaret ettik. Örneğin İstanbul’da SGK’lı 1 milyonun üzerinde kadın bulunuyor. İlk iki fazda toplamda 1.700.000’den fazla kadının SGK’lı olduğu illeri hedefledik. 18-35 yaş arasında SGK’lı kadınların sayısı ortalama 1,9 milyon olduğundan hedef kitlenin büyük bir çoğunluğu seçilmiş hedef illerde yaşıyor. Çalışmamızı tamamladığımızda yaptığımız değerlendirme ile doğru seçimler yapmış olmamızın mutluluğunu yaşıyoruz.

Evin Hesap Uzmani Kadin Sakarya Egitimi 1

Proje ileride daha çok şehre ulaşacak değil mi?

Pilot fazı başarıyla tamamladık. Şimdi bu illeri tekrar ziyaret ederek daha çok kadına ulaşmayı planlıyoruz. Projemiz geliştikçe tüm Türkiye çapında illere finansal okuryazarlık eğitimini ulaştırmayı hayal ediyoruz. Ayrıca eğitimlerimiz online verileceği için Türkiye’nin herhangi bir noktasından online olarak bu eğitimlere katılmak mümkün. Üç yıllık uzun soluklu programımızda tüm Türkiye’deki çalışan kadınlarımıza eğitimlerimizi ulaştırabilmeyi planlıyoruz.

 

Bu projeyi kaç yıl sürdürmeyi planlıyorsunuz?

Projenin ana destekçisi SGK ile üç yıllık bir anlaşmayı hayata geçirdik. Çalışmanın başlangıcından ilk fazın sonlamasına kadar kadınların sosyal ve ekonomik gelişimi için uzun soluklu bir program için birlikte yola çıkmanın kalp çarpıntısını hep yaşadık. Her ilde ilgiyle karşılandık ve gerçekten önemli bir ihtiyaca cevap vermek üzere orada bulunduğumuzu ilk ağızdan duyduk. İşte tam da bu nedenle işbirliğimizi, ilk günkü heyecanımızı koruyarak, kadınlarımızı evin hesap uzmanları yapana dek sürdüreceğiz.

 

Finansal okuryazarlıkla tanışan kadınların toplumsal etkisi nasıl olur sizce?

Projemiz SGK desteğiyle hali hazırda çalışmakta olan kadınlara yönelik kurgulandı. Hedefimiz 100 bin çalışan kadına ulaşmak..Bu sebeple daha geniş kitlelere seslenmek üzere  yüz yüze eğitimlerde yer alan bilgilerin referansıyla, finansal okuryazarlıkta ileri seviye eğitimler için www.EvinHesapUzmaniKadin.org internet sitesindeki e-eğitim modülleriyle destekleyeceğiz.  E-eğitimlerini tamamlayan katılımcılara katılım sertifikası verilecek. Böylece hem çalışan hem çalışmayan kadınların bu konuda bilgili olması finansal okuryazarlığın toplum tabanına yayılmasını da sağlamış olacak. Zira kadının bilinçlenmesi toplumun ve genç nesillerin de bilinçlenmesi demek.